Magisch handelen

Wat ziet u als u aan het woord 'dokter' denkt? Een witte jas wellicht. Een huisarts dan? In dat geval is de witte jas hoogstwaarschijnlijk verdwenen. Een stethoscoop misschien, een bloeddrukmeter? Twee voorwerpen die toch onlosmakelijk verbonden zijn met ons beroep. Op het beeldje dat ik kreeg bij het uitreiken van mijn huisartsenbul prijkte onder meer diezelfde stethoscoop. Maar zijn deze twee symbolen voor de geneeskunde, de stethoscoop en de bloeddrukmeter, hun status nog wel waard?

Vrijwel dagelijks komt er wel iemand op het spreekuur met klachten van hoesten, of een bezorgde moeder waarvan haar kind al enkele dagen hoest. De meeste patiënten zijn op het eerste oog gezien niet ziek, en ook het verhaal doet geen ernstige ziekte vermoeden. Het merendeel van dit soort klachten wordt veroorzaakt door een virus en gaat dan ook vanzelf weer over. Toch komt altijd weer de vraag of ik even wil luisteren. En als 'goede huisarts' pak je dan je stethoscoop en voldoe je uiteraard aan dit verzoek.

Je weet van tevoren al dat de uitkomst niets aan je beleid veranderd: het advies zal niet anders zijn. Toch gek, want als je niet luistert, hoor je vaak achteraf: 'Maar die dokter heeft niet eens geluisterd!' Voor de patiënt geeft het net dat beetje zekerheid. Placebo? Magie? Wie zal het zeggen? Maar doordat we steeds weer aan het verzoek gevolg geven, blijven mensen ook de vraag herhalen.

Nog vaker komen mensen voor controle van hun bloeddruk. Het hele beleid rondom hart- en vaatziekten is gebaseerd op de hoogte van de bloeddruk: een verhoogde bloeddruk geeft een hoger risico op bijvoorbeeld een hersenbloeding of een hartinfarct. Het gevolg is dat mensen een goede bloeddruk onlosmakelijk verbinden met een goede gezondheid: 'Als mijn bloeddruk maar goed is'. En bij stress, spanning, ongezonde leefstijl: 'Oja, kunt u mijn bloeddruk nog even meten?'

Nu is het goed om te weten dat de bloeddruk continu varieert: je weet dus nooit of je de bloeddruk op een laag moment meet, of juist op een (te) hoog moment. Uit onderzoek is inmiddels gebleken dat frequente (zelf-)metingen over de dag een veel reëler beeld geven. Dit kan door de bloeddruk verspreid over de dag zelf te meten: dit dient dan wel met een betrouwbare meter te gebeuren. Een andere optie is dat u van de dokter een apparaatje meekrijgt dat de bloeddruk 24 uur lang meet, wat dan later bekeken wordt. In feite kan de bloeddrukmeter dus de spreekkamer uit, behalve dan voor noodgevallen. De vraag is wel of je dan als dokter nog wel serieus genomen wordt: 'Mijn dokter meet niet eens mijn bloeddruk!'

Veel onderzoek, veel wetenschap, maar de praktijk bestaat nog voor een groot deel uit magisch handelen. Raar vak hebben we toch.

Reactie plaatsen

Image CAPTCHA
Voer de code van de bovenstaande afbeelding in.