Catherine.nl

Meestal zijn het vrouwen, soms mannen, die bij me op het spreekuur komen met de mededeling dat ze zich zo moe voelen. De lichaamstaal spreekt al voor zich. Eigenlijk hoef ik mijn openingszin niet eens te starten. Uitgeblust nemen ze plaats, of beter: zakken ze ineen, in de stoel aan de andere kant van de tafel. De laatste jaren zie ik ook steeds meer ouders die vinden dat hun kind zo moe is. Dan neemt het kind de bovengenoemde houding aan en de ouder zit er op het puntje van de stoel naast. Zo actief dat uit alles blijkt dat het kind niet uit vrije wil meegekomen is en zelfs ik als dokter er al moe van zou worden.

Nu gaat het in het merendeel van de gevallen om pubers, die ook als ze niet moe zijn tóch diezelfde houding aannemen. Afijn, ik ga misschien wat kort door de bocht. Maar één ding hebben al die vermoeide mensen gemeen: meestal willen ze bloedonderzoek: er moet immers een oorzaak zijn voor dit ongemak. Even bloed aftappen, tekort aan vitamines, tekort aan ijzer, schildklier die niet goed werkt. Pilletje ertegenaan en ze kunnen weer verder. Of een virus; dat doet het ook vaak goed. De Pfeiffer is een bekend voorbeeld. “Kunnen we niet op Pfeiffer testen?” Ja, natuurlijk, alles kan.

Geloof me, bloed prikken heeft geen zin tenzij de dokter zelf aangeeft dat het noodzakelijk is om bloed te prikken. Deze man of vrouw heeft daarvoor kennis en ervaring en zal dat echt wel doen indien daar aanleiding voor is. In alle andere gevallen ligt de oorzaak buiten het lijf.

Om snel onderscheid te kunnen maken tussen een mogelijk lichamelijke oorzaak of iets anders is de vraag of sportbeoefening ook minder goed gaat dan voorheen. Dit kan overigens ook traplopen of fietsen zijn. Wanneer je daarin geen grote verandering hebt bemerkt, dan is een lichamelijke oorzaak vrijwel uitgesloten.

Bij volwassenen zijn de overvolle agenda, werk, gezin, sociaal leven en gebrek aan lichaamsbeweging verreweg de belangrijkste energievreters. Hoe begrijpelijk ook: na een dag werken, eten en kinderen naar bed, is er weinig puf meer om het lijf opnieuw in beweging te zetten. Gek genoeg schreeuwt het lijf dan om activiteit, maar het hoofd werkt verlammend op alles wat daaronder zit. Een alternatief is om in de ochtend het lijf te activeren, maar de gedachte alleen al maakt de meeste mensen moedeloos. Mijn taak als dokter is om de in slaap gesukkelde persoon wakker te schudden en te laten zien wat er zou kunnen veranderen. Vervolgens moet hij of zij zelf meer in actie komen.

Bij jongeren komt er nog iets bij. Wanneer ik juist bij die vermoeide tieners vraag hoe vaak ze uitgaan, dan moet ik niet gek meer opkijken als dat drie keer per week is: vrijdag en zaterdag in ieder geval en dan nog ergens door de weeks. Laat naar bed, laat opstaan en veelvuldig drankgebruik zorgen ervoor dat zelfs het laatste restje energie efficiënt benut wordt… In deze groep wordt Pfeiffer het meest gevonden (op aandringen van de ouders), maar het is maar de vraag in hoeverre dat altijd de oorzaak is van hun klachten. Bovendien is Pfeiffer een virus, dat moet je uitzieken en daar kun je verder niets aan doen. Het heeft dus ook geen zin om dat te onderzoeken, mits daar voor de dokter aanleiding toe is. Probleem is echter dat de Pfeiffer als dekmantel voor het andere gedrag (van de ouders) kan dienen.

Oplossing bij moeheid is in principe heel simpel: strepen in je agenda en meer lichaamsbeweging. Dat moet je dan alleen wel weer plannen…