Catherine.nl

“Mijn moeder is overleden aan borstkanker en bij mijn zus is nu eierstokkanker ontdekt. Een vriendin vertelde me dat dit misschien erfelijk kan zijn. Kan ik me laten testen hierop?”

Kanker is helaas een veelvoorkomende ziekte. Door toeval kan in de ene familie meer kanker voorkomen dan in de andere. Van een aantal soorten kanker is inmiddels vastgesteld dat de erfelijke aanleg daarvan van ouder op kind kan worden doorgegeven. Bij slechts 5% van alle mensen met kanker is er sprake van erfelijke kanker. Er zijn inderdaad erfelijke genveranderingen bekend waarbij een verhoogd risico op borst en eierstokkanker bestaat. De momenteel bekende erfelijke genveranderingen hierbij zijn het BRCA-1 en BRCA-2 gen. Hierbij is het risico om in de loop van het leven borstkanker te krijgen tussen 50-85%. De kans op eierstokkanker is 40-60% bij het BRCA-1 en 15-20% bij het BRCA-2 gen. Het wel of niet laten testen op dit gen door middel van bloedonderzoek (DNA-onderzoek) is vaak een moeilijke beslissing die afhankelijk van de uitslag veel consequenties kan hebben. Als een BRCA-1 of BRCA-2 gen is aangetoond bestaat er de mogelijkheid tot screening. Het doel hiervan is om door middel echoscopie, mammografie en bloedonderzoek vroegtijdig afwijkingen op de sporen. Aan de betrouwbaarheid van de vroege opsporing van eierstokkanker middels deze technieken wordt ernstig getwijfeld. Ook bestaat er de mogelijkheid om het orgaan (borst en/of eierstok) voordat er afwijkingen zijn te laten verwijderen, de zogenaamde preventieve ingreep. Het verwijderen van borst en/of eierstokken is natuurlijk geen eenvoudige stap. In veel ziekenhuizen wordt gezien de complexiteit van deze materie de kennis tussen verschillende specialismen samengevoegd in werkgroepen erfelijke tumoren. Zodoende kunnen patiënten zo goed mogelijk worden begeleidt bij alle aspecten die bij dit soort problematiek komt kijken.

“Mijn nieuwe vriend en ik willen graag een kind. Probleem is dat ik op 28 jarige leeftijd ben gesteriliseerd. Mijn huisarts vertelde dat dit soms ongedaan kan worden gemaakt, klopt dat?” 
O. B te L.

Een operatie waarbij de eileiders afgesloten worden voor het transport van een (bevruchte) eicel noemen we een sterilisatie. Dit kan op verschillende manieren plaatsvinden (clips, ringetjes, dichtbranden, veertjes vanuit de baarmoederholte). Afhankelijk van de gebruikte methode is een hersteloperatie in veel gevallen mogelijk met name na clips of ringetjes. Een verzoek tot een hersteloperatie (“refertilisatie”) bij de zogenaamde “spijtoptanten” vindt vaak plaats binnen een nieuwe relatie met kinderwens. Vooraf kunnen diverse onderzoeken worden besproken om te kunnen inschatten of de hersteloperatie haalbaar is en de kans op een zwangerschap mogelijk wordt gemaakt. Voorbeelden hiervan zijn onderzoek naar de reservecapaciteit van de eierstok door bloedonderzoek of echografie bij de vrouw en zaadonderzoek bij de man. De hersteloperatie vindt in veel ziekenhuizen plaats via een buikoperatie en er zijn klinieken waar dit via een kijkoperatie gebeurt (laparoscopie). Bij de operatie worden de afgesloten gedeelten van de eileiders verwijderd en de uiteinden opnieuw aan elkaar vastgehecht of soms geplakt. De kans op een zwangerschap na refertilisatie is dus sterk afhankelijk van de methode die voor de sterilisatie is gebruikt en van uw leeftijd en varieert tussen 60 en 85%. De kans op een buitenbaarmoederlijke zwangerschap is ongeveer 5%. Een belangrijke risicofactor voor het later spijt krijgen van een eerder uitgevoerde sterilisatie is als deze onder de leeftijd van 30 jaar is uitgevoerd of in combinatie is verricht met een andere ingreep bijvoorbeeld een keizersnede.

“Bij mij is onlangs een echo gemaakt in verband met buikklachten. nu heb ik te horen gekregen dat ik een “vleesboom” in de baarmoeder heb. Moet ik hier iets aan laten doen en zo ja wat?”

Vleesbomen zijn goedaardige spiergezwellen in de wand van de baarmoeder. Ze komen veel voor, naar schatting bij ongeveer de helft van de vrouwen rond het 40e levensjaar. Het komt vaker bij donkere vrouwen voor. Ze groeien onder invloed van het vrouwelijke geslachtshormoon oestrogeen. Rond de overgang (als dit hormoon minder wordt geproduceerd) worden ze dus vaak kleiner. De medische term voor een vleesboom is myoom. Afhankelijk van de locatie, grootte en aantal kunnen vleesbomen wel of geen klachten geven. We onderscheiden myomen in de wand (intramuraal), aan de buitenkant (subsereus) of onder het baarmoederslijmvlies (submuceus) van de baarmoeder. Klachten die kunnen optreden zijn meestal bloedingsproblemen, zwaar of opgezet gevoel in de onderbuik (myomen kunnen voetbalgroot worden), pijn bij geslachtsgemeenschap, druk op de blaas. Afhankelijk van klachten en locatie bestaan er de volgende behandelingsmogelijkheden. Medicijnen (hormoonpreparaten, anticonceptiepil), verwijdering via een kijkbuisje in de vagina (bij vleesbomen in de baarmoederholte; hysteroscopie), verwijdering via een kijkbuis in de buik of buiksnede (bij vleesbomen aan de buitenzijde van de baarmoeder), verwijdering van de gehele baarmoeder (via vagina of buik). Een meer recente techniek is het afsluiten van het bloedvat dat de vleesboom van bloed voorziet waardoor de vleesboom kleiner wordt (embolisatie).

Bron afbeelding: Flickr.com - sabianmaggy / Creative Commons / CC BY 3.0