Voeding heeft een aanzienlijke invloed op onze gezondheid. Dat onevenwichtige voeding verband houdt met een hele reeks welvaartsziekten wordt steeds duidelijker. Studies wijzen erop dat een dieet met veel fruit en groenten beschermend werkt tegen een heel scala aan ziekten.
Wat we eten heeft onder meer een directe impact op het zuur-base-evenwicht in ons lichaam. Proteïnerijk voedsel, zoals vlees en zuivelproducten, heeft over het algemeen een verzurend effect op het lichaam. Een voedingspatroon met veel fruit en groenten heeft juist een alkalisch of basisch effect. Opmerkelijk genoeg heeft dat niets te maken met de zuurgraad van het voedsel zelf. Zo smaakt bijvoorbeeld een citroen op zich erg zuur, maar na consumptie heeft de citrusvrucht juist een alkalisch effect op het lichaam.

Zuur effect
Eiwitten hebben echter wel een verzurend effect op het lichaam en bevorderen botontkalking. Per gram eiwit gaat naar schatting een milligram calcium verloren, wat kan leiden tot het demineraliseren van botten. Studies hebben een duidelijk verband aangetoond tussen een hoge consumptie van dierlijke eiwitten en het risico op heupfracturen of symptomen van lage rugpijn.
Tegenstrijdig genoeg stimuleren eiwitten ook de aanmaak van bot. Of ze een positief of negatief effect hebben, hangt grotendeels af van de rest van het voedingspatroon. Het aandeel groente en fruit in het dagelijks voedingspatroon speelt daarbij een rol, maar ook iemands erfelijke aanleg, leeftijd en geslacht. Alkalische voedingsstoffen verhogen echter de ph-waarde van het bloed, waardoor botten beter beschermd worden en minder calcium gaan afgeven.

Opname sterker
Een en ander suggereert dat een dieet dat rijk is aan plantaardige voedingsstoffen beter zou zijn voor de zuur-base-evenwicht in het lichaam dan een vleesrijk dieet. Biometricus Peter Deriemaeker en collega-onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel onderzochten het verschil tussen beide voedingspatronen. Dat deden ze door een groep vegetariërs te vergelijken met een qua geslacht, leeftijd, body mass index overeenkomstige groep niet-vegetariërs.
Uit het onderzoek bleek dat de totale energie- en vetopname bij beide groepen gelijk was. Maar de energieverdeling van de macronutriënten lag bij de vegetariërs een stuk dichter bij de aanbevolen waarden. En hoewel de opname van calcium, fosfor, natrium, magnesium en kalium in beide groepen binnen de aanbevolen waarden lag, bleek de opname van deze twee laatste aantoonbaar hoger bij vegetariërs.

Bewustere eetgewoonten
De vegetariërs bleken aanzienlijk meer fruit en groenten te hebben gegeten. Het gebruik van zuurvormende dranken zoals frisdranken lag echter weer een stuk hoger onder de niet-vegetariërs.
Er werd dus een duidelijk verschil zichtbaar tussen beide groepen. Dit verschil is in werkelijkheid mogelijk nog groter, menen de onderzoekers. De niet-vegetarische proefpersonen in deze studie bleken er al gezondere en bewustere eetgewoonten op na te houden dan de gemiddelde Belg (of Nederlander).

Hart- en vaatziekten
De onderzoeksresultaten ondersteunen het vermoeden, dat een dieet dat rijk is aan plantaardige voedingsstoffen een meer alkalisch effect heeft in het lichaam dan een overwegend vleesrijke voeding. Daardoor beschermt zo’n voedingspatroon beter tegen een hele reeks ziekten, waaronder dus osteoporose.
Uit tal van andere onderzoeken is al gebleken dat groente en fruit ook bescherming bieden tegen hart- en vaatziekten en bepaalde vormen van kanker. Deze voedingsmiddelen zijn rijk aan voedingsvezels, foliumzuur, antioxidanten, vitaminen, flavonoïden en carotenoïden (zogenaamde bioactieve stoffen). Als iedereen in Nederland elke dag twee ons groente en twee keer fruit zou gaan eten, scheelt dat per jaar duizenden sterfgevallen aan hart- en vaatziekten, volgens het Voedingscentrum.

Bron: Vrije Universiteit Brussel/voedingscentrum